*متغیر براساس نقشی که درتحقیق و آزمایش به عهده داردبه دو دسته تقسیم می شود:

1- متغیر مستقل

2- متغیر وابسته


*تعریف متغیر مستقل(علت)

متغیری که توسط پژوهشگر انتخاب و دستکاری می شودتا تاثیر آن برروی متغیر وابسته اندازه گیری شود. در حقیقت عاملی است که محقق مجاز به تغییر آن است.


*تعریف متغیر وابسته(معلول)

متغیری که تحت تاثیر متغیر مستقل  تغییر می کند و این تغییرات توسط محقق مشاهده و اندازه گیری می شود.

 

*متغیرهای کنترل شده

متغیرهایی که  پژوهشگر  تاثیر آنها را حذف یا  خنثی می کند، متغیر کنترل می باشندبه عبارتی سایر عواملی که  درجریان آزمایش هیچ تغییری نمی کنند.

 $$$تذکر مهم:


دانش آموز می تواند به جای ((متغیر مستقل)) از عبارت(( آنچه را تغییر میدهم))و به جای ((متغیر وابسته)) از عبارت(( آنچه را مشاهده واندازه گیری می کنم ))و به جای ((متغیرهای کنترل شده)) از جمله (( آنچه را ثابت نگه می دارم))استفاده نماید.

مثال :چرا غذا می پزد؟فرضیه:وجود گرما

                 گروه متغیر                                      گروه کنترل

                   غذا(مسئله)                                        غذا

                        +                                                     -

                 گرما(متغییرمستقل)                              گرما

                        =                                                     =                 

                 پختن غذا(متغییروابسته)                   نپختن غذا

 


ca7science.wikispaces.com